Guittine
Daf 39a
פְּעָמִים שׁוֹטֶה פְעָמִים חָלוּם. בְּשָׁעָה שֶׁהוּא שׁוֹטֶה הֲרֵי הוּא כְשׁוֹטֶה לְכָל דָּבָר. וּבְשָׁעָה שֶׁהוּא חָלוּם הֲרֵי הוּא כְפִיקֵּחַ לְכָל דָּבָר. אָתָא עוּבְדָא קוֹמֵי שְׁמוּאֵל אָמַר. כַּד דְּהוּא חֲלִים יִתֵּן גֵּט. מַה. שְׁמוּאֵל כְּרֵישׁ לָקִישׁ. דְּרֵישׁ לָקִישׁ אָמַר לִכְשֶׁיִּשְׁתַּפֶּה. יֵיבָא דִּשְׁמוּאֵל מֵרֵישׁ לָקִישׁ דוּ אָמַר. חֲלוּם יִתֵּן גֵּט. 39a וְתַחֲלִימֵנִי וַתְּחַיֵּינִי.
Traduction
vide
Pnei Moshe non traduit
מה שמואל כר''ל. לשון שאילה אם שמואל כר''ל ס''ל דאמר לקמן לכשישתפה וקס''ד דשמואל נמי ה''ק כד דהוא חלים לכשיהיה בריא לגמרי:
ה''ג רובא דשמואל מר''ל. וכן הוא בתרומות כלומר דשמואל עדיפא מדר''ל דהוא אמר חלים יתן גט בשעה שהוא חלים אע''פ שעדיין לא נשתפ' לגמרי כדקתני בברייתא בשעה שהוא חלים הרי הוא כפיקח לכל דבר:
ותחלימני ותחייני. מביא סמך מן המקרא דחלים משמע שעדיין לא נתרפא לגמרי והיינו דקאמר ותחלימני מתחלה חזקתני קצת מן החולי והדר ותחייני:
רִבִּי יַעֲקֹב בַּר אָחָא אָמַר. אִיתְפַּלְּגוֹן רִבִּי יוֹחָנָן וְרֵישׁ לָקִישׁ. רִבִּי יוֹחָנָן אָמַר. עוֹדֵהוּ קוֹרְדְּייַקּוֹס עָלָיו כּוֹתְבִין גֵּט וְנוֹתְנִין לְאִשְׁתּוֹ. רֵישׁ לָקִישׁ אָמַר. לִכְשֶׁיִּשְׁתַּפֶּה. מִחְלְפָה שִׁיטָּתֵיהּ דְּרֵישׁ לָקִישׁ. דְּאִיתְפַּלְּגוֹן. נִתְחָרֵשׁ אוֹ נִשְׁתַּטֶּה אוֹ נִשְׁתַּמֵּד אוֹ שֶׁהוֹרוּ בֵית דִּין לֶאֱכוֹל חֵלֶב. רִבִּי יוֹחָנָן אָמַר. נִדְחֵית חַטָּאתוֹ. רֵישׁ לָקִישׁ אָמַר. לֹא נִדְחֵית חַטָּאתוֹ. רִבִּי יוֹסֵי בֵּירִבִּי בּוּן אָמַר. רִבִּי יוֹחָנָן מֵיחְלַף שְׁמוּעָתָא. דְּלֹא תְהֵא מִילְּתֵיהּ דְּרִבִּי יוֹחָנָן פְּלִיגָא עַל מִילְּתֵיהּ. דְּמַר רִבִּי שְׁמוּאֵל בַּר אַבָּא בְשֵׁם רִבִּי יוֹחָנָן. הַגּוֹסֵס זוֹרְקִין עָלָיו מִדַּם חַטָּאתוֹ וּמִדַּם אֲשָׁמוֹ. רַבָּנִין דְּקַיְסָרִין אָֽמְרִין. רִבִּי חִייָה רִבִּי יָסָא חַד כְּהָדֵין וְחַד כְּהָדֵין.
Traduction
(254)En tête se trouve une page traduite en (Terumot 1, 1) R. Jacob b. Aha dit (au sujet de l’homme ''qui, après l’ordre du divorce, est atteint de maladie, puis revient sur son premier ordre donné''), que R. Yohanan et R. Simon b. Lakish sont en désaccord à ce sujet: Selon R. Yohanan, quoique l’homme soit déjà saisi par la maladie, on écrira l’acte de divorce et on le remettra à la femme (en raison de l’ordre que le mari a donné à l’état sain); selon R. Simon b. Lakish, on donnera suite à l’ordre du mari lorsque celui-ci sera rétabli (alors la première parole comptera, non la seconde). Est-ce que R. Simon b. Lakish n’est pas en contradiction avec sa propre opinion? Or, il y a discussion sur l’état de l’homme qui, au moment de destiner un animal au sacrifice, devient sourd, ou idiot, ou relaps, ou qui aurait suivi la décision prise par le tribunal de laisser manger du suif, et, selon R. Yohanan, le sacrifice d’expiation offert par l’homme (même après son retour à l‘état sain) devra être repoussé (255)J, (Horayot 1, 2); selon Resh Lakish, il ne sera pas repoussé (pourquoi donc celui-ci est-il d’avis qu’au rétablissement du mari, son ordre de divorce sera exécuté)? R. Yossé b. R. Aboun répond qu’il faut intervertir l’ordre des opinions qui viennent d’être énoncées (R. Yohanan serait d’avis de ne pas repousser le sacrifice en de telles conditions; Resh Lakish serait d’avis de repousser ce sacrifice). Sans cela d’ailleurs, cette intervention serait exigible; car il y aurait contradiction manifeste entre les deux opinons diverses de R. Yohanan, puisque R. Samuel b. Aba a dit au nom de R. Yohanan que, même pour le sacrifice d’un agonisant (considéré encore comme un homme sain), on versera sur l’autel (régulièrement) le sang du sacrifice d’expiation, ou du péché. Les Rabbins de Césarée disent que R. Hiya et R. Yassa ont entre eux la même discussion que R. Yohanan et R. Simon b. Lakish, chacun d’eux professant l’une des opinions précitées.
Pnei Moshe non traduit
איתפלגון ר''י ור''ל. בהא דקאמר אמר להם כתבו גט לאשתי ואחזו קורדייקוס וחזר ואמר אל תכתבו אין דבריו האחרונים כלום רבי יוחנן אמר כותבין לאלתר אפילו בעודהו קורדייקוס הואיל ואמר להם כתבו בשעה שהיה בריא:
לכשישתפה. והא דאמר אין דבריו האחרונים כלום שאין צריך לחזור ולהמלך בו כשנשתפה אלא סומכין על דבריו הראשונים כדמפרש לקמן:
מחלפה שיטתיה דר''ל. וה''ה דמקשה לדר''י כדלקמן:
נתחרש. הפריש קרבן ונתחרש או נשתטה ונדחה מקרבן דבעינן דעת:
או נשתמד. דנדחה ג''כ כדאמרי' מעם הארץ פרט למומר:
או שהורו ב''ד לאכול חלב. נמי נדחה מיקרי דאלו עבר השתא לאו בר קרבן הוא דע''פ הוראת ב''ד פטור:
ר' יוחנן אמר נדחית חטאתו. אפי' חזר ונשתפה ומומר שחזר בו וב''ד שחזרו בהן דכיון שנדחה שוב אין חוזר ונראה:
לא נדחית חטאתו. דחרש ושוטה מדמי ליה לישן הואיל וממילא הוא ובמומר הואיל ובידו לחזור ומקריבין עכשיו הקרבן וקשיא דר''י אדר''י ודר''ל אדר''ל:
ר''י אמר מיחלף שמועתא. כלומר תחליף השמועה מה שאמר ר' יוחנן התם דלא נדחית חטאתו ס''ל ור''ל סבר נדחית:
דלא תהא מילתיה כו'. כלומר דבלאו הכי צריך להחליף השיטה דאל''כ קשה מילתיה דר' יוחנן אמילתיה דאמר ר' שמואל בשם רבי יוחנן הגוסס זורקין עליו דכחי הוא לכל דבר ומכ''ש בנשתטה דלא נדחית חטאתו:
רבי חייה ר' ייסא. פליגי נמי בפלוגתא דר''י ור''ל ולא מסיימי:
מַתְנִיתָא פְלִיגָא עַל רֵישׁ לָקִישׁ. אָמַר. כִּתְבוּ גֵט לְאִשְׁתּוֹ. וַאֲחָזוֹ קוֹרְדְּייַקּוֹס וְחָזַר וְאָמַר. אַל תִּכְתְּבוּ. אֵין דְּבָרָיו הָאַחֲרוֹנִים כְּלוּם. פָּתַר לָהּ. לִכְשֶׁיִּשְׁתַּפֶּה אֵין דְּבָרָיו הָאַחֲרוֹנִים כְּלוּם. נָתַן לָהּ אֶת גִּיטָּהּ וְאָמַר. לֹא יְהֵא גֵט אֶלָּא לְמָחָר. וְנַעֲשֶׂה קוֹרְדְּייַקּוֹס. תַּפְלוּגְתָא דְּרִבִּי יוֹחָנָן וּדְרֵישׁ לָקִישׁ. זָרַק לָהּ אֶת גִּיטָּהּ וְאָמַר. לֹא יְהֵא גֵט אֶלָּא לְמָחָר. תַּפְלוּגְתָא דְּרִבִּי יוֹחָנָן וּדְרֵישׁ לָקִישׁ. רִבִּי אֶלְעָזָר אָמַר. רִבִּי אָבִין בָּעֵי. תָּרַם אֶת כְּרִייוֹ וְאָמַר. לֹא יְהֵא תְרוּמָה אֶלָּא לְמָחָר. וְנַעֲשֶׂה קוֹרְדְּייַקּוֹס. תַּפְלוּגְתָא דְּרִבִּי יוֹחָנָן וְרֵישׁ לָקִישׁ. אָמַר רִבִּי זְעִירָא. מַתְנִיתָא פְלִיגָא עַל רֵישׁ לָקִישׁ וְלֵית לֵיהּ קִיּוּם. הֲרֵי שֶׁהָיָה צָלוּב אוֹ מְגוּייָד וְרָמַז וְאָמַר. כִּתְבוּ גֵט לְאִשְׁתּוֹ. כּוֹתְבִין וְנוֹתְנִין בְּחֶזְקַת שֶׁהַנְּשָׁמָה תְלוּיָה בוֹ. וְאֵיפְשַׁר שֶׁלֹּא נִטְרְפָה דַעְתּוֹ שָׁעָה אֶחָת. הָדָא פְלִיגָא עַל רֵישׁ לָקִישׁ וְלֵית לֵיהּ קִיּוּם.
Traduction
Notre Mishna est en opposition formelle avec l’avis de R. Simon b. Lakish, en disant: ''Si après avoir donné l’ordre d’écrire l’acte de divorce à sa femme, le mari est atteint de maladie grave; puis, revenant sur son premier ordre, il dit de ne plus l’écrire, on ne tiendra pas compte de ce dernier ordre'' (donc, il y a seulement nullité en cas d’ordre après avoir été atteint par le mal, non pendant le mal). On peut répondre à cela que cette nullité de la fin s’applique au cas où le mari revient à l’état sain (il n’est pas besoin alors d’une nouvelle réflexion). Au cas où, après avoir remis l’acte de divorce à la femme, le mari déclare que l’acte devra seulement entrer en vigueur le lendemain, puis il tombe malade, il y a aussi discussion pour la validité entre R. Yohanan et R. Simon b. Lakish (selon ce dernier, l’acte sera nul, en raison du défaut de santé du signataire). Lorsque le mari a jeté l’acte dans la cour de la femme, en déclarant que l’acte devra valoir à partir du lendemain, et qu’alors il soit malade, c’est un cas également en discussion entre R. Yohanan et Resh Lakish (ce dernier considère l’acte comme sans valeur). R. Eléazar dit que R. Abin demanda: Si quelqu’un, après avoir prélevé l’oblation sur son monceau de blé, en spécifiant qu’elle devra seulement valoir à partir du lendemain, tombe ensuite malade, sera-t-elle valable (en raison de l’état sain du propriétaire lors de sa déclaration), ou est-ce insuffisant à cause de l’état final (comme pour le divorce)? C’est un point aussi en discussion entre R. Yohanan et Resh Lakish. L’enseignement suivant (256)Tossefta à ce traité, ch 5 est en opposition avec l’avis de Resh Lakish et ne saurait être expliqué d’après l’avis de celui-ci: Si un individu est crucifié, ou a les nerfs coupés et (malgré cet état de condamné) dit d’écrire un acte de divorce à sa femme, on écrira cet acte et on le remettra à la femme, dans la présomption qu’à ce moment le mari possédait encore un souffle de vie. Or, il est impossible que son intelligence n’ait pas été troublée un instant avant d’expirer; pourtant l’acte est valable en raison de l’état sain du mari au moment de l’ordre donné, contrairement à l’avis de R. Simon b. Lakish.
Pnei Moshe non traduit
מתני' פליגא על ר''ל. דהא קתני אין דבריו האחרונים כלום ומשמע השתא הוא דכותבין ובעודו קורדייקוס:
לכשישתפ' אין דבריו האחרונים כלום. שאין צריך להמלך בו כדפרישית:
תפלוגתא דר''י ודר''ל. כלומר דתליא נמי בפלוגתייהו לר''ל לא הוי גט וקמ''ל דאע''פ שנתן לה הגט לאו כלום הוא דבעינן שיהא בדעתו בשעה שהגט גומר:
זרק לה. בחצירה ולמחר נעשה קורדייקוס זו ואין צריך לומר זו קאמר:
ר' אבין בעי תרם כו'. כלומר אם בתרומה נמי בעינן שיהא שפוי מתחלתו עד שעה שתחול התרומה ופליגי נמי בהא או דילמא הא דקי''ל תרומת שוטה אינה תרומה בשעה שתרם דוקא ולא דמי לגט:
מתני'. ברייתא דלקמי' פליגא על ר''ל ולית ליה קיום לדבריו:
ואיפשר שלא נטרפה דעתו שעה אחת. אחר שאמר כתבו בתמיה ואפ''ה כותבין ונותנין כל זמן שהוא קיים הדא פליגא על ר''ל דאמר אחזו קורדייקוס אין כותבין:
תַּנֵּי. חֵרֵשׁ שֶׁתָּרַם אֵין תְּרוּמָתוֹ תְרוּמָה. אָמַר רַבָּן שִׁמְעוֹן בֶּן גַּמְלִיאֵל. בְּמַה דְבָרִים אֲמוּרִים. שֶׁהָיָה חֵרֵשׁ מִתְּחִילָּתוֹ. אֲבָל אִם הָיָה פִּיקֵּחַ וְנִתְחָרֵשׁ כּוֹתֵב וַאֲחֵרִים מְקַייְמִין כְּתַב יָדוֹ.
Traduction
On a enseigné (257)J, (Terumot 1, 1), à rectifier d'après la présente version: lorsqu’un sourd-muet a prélevé l’oblation, celle-ci ne comptera pas comme telle (de même, l’acte de divorce émis par lui est nul). Toutefois, dit R. Simon b. Gamliel, cette nullité a lieu lorsque dès le principe de la rédaction du contrat de divorce, le mari était sourd-muet; mais si d’abord il avait possédé la faculté de parler, puis il est devenu sourd-muet, il pourra écrire de sa propre main l’acte de divorce, et d’autres contresigneront en confirmation de son seing (de même, pour l’oblation, il pourra la prélever, sauf assistance des témoins).
Pnei Moshe non traduit
אבל אם היה פיקח ונתחרש כותב. בגיטין בכתב ידו ואחרים מקיימין כתב ידו וכן בתרומה הוא תורם ואחרים מקיימין על ידו והכי איתא בהדיא בתוספתא פ''ק דתרומות:
Guittine
Daf 39b
רִבִּי יַעֲקֹב בַּר אָחָא רִבִּי חִייָה בְשֵׁם רִבִּי יוֹחָנָן. 39b חֲלוּקִין עַל [הַשּׁוֹנֶה הַזֶּה]. אָֽמְרִין וְהָא מַתְנִיתִין פְלִיגָא. נִתְחָרֵשׁ הוּא אוֹ נִשְּׁתַּטֶּה אֵינוֹ מוֹצִיא עוֹלָמִית. וְיִכְתּוֹב וִיקַייְמוּ אֲחֵרִים כְּתַב יָדוֹ. קִייְמָנֵיהּ בִּשְׁאֵינוֹ יוֹדֵעַ לִכְתּוֹב. הָתִיב רִבִּי בָּא בַּר מָמָל. וְהָא מַתְנִיתָא פְלִיגָא. הֲרֵי שֶׁכָּתַב בִּכְתַב יָדוֹ. אָמַר לַסּוֹפֵר וְכָתַב וְלָעֵדִים וְחָֽתְמוּ. אַף עַל פִּי שֶׁכָּֽתְבוּהוּ וְחָֽתְמוּהוּ וְנָֽתְנוּהוּ לוֹ וְחָזַר וּנְתָנוֹ לָהּ אֵינוֹ גֵט. אָמַר רִבִּי יוֹסֶי. אֱמֹר דְּבַתְרָהּ. וְלֵית הָדָא פְלִיגָא. אֵינוֹ גֵט עַד שֶׁיִּשְׁמְעוּ קוֹלוֹ. אָמַר לַסּוֹפֵר. כְּתוֹב. וְלָעֵדִים חֲתוֹמוּ. סוֹף דָּבָר עַד שֶׁיִּשְׁמְעוּ אֶת קוֹלוֹ. וְלֹא אֲפִילוּ הִרְכִּין בְּרֹאשׁוֹ. וְאַתְּ אָמַר לֵית כָּאן. אָמַר רִבִּי מָנָא אִית כָּן. הִיא שְׁמִיעַת הַקּוֹל הִיא הַרְכָנַת רֹאשׁ.
Traduction
R. Jacob b. Aha, ou R. Hiya dit au nom de R. Yohanan: les compagnons sont en désaccord avec celui qui a enseigné ceci (ils sont de l’avis contraire). Mais n’y a-t-il pas une Mishna qui s’y oppose formellement, en disant (258)JK, (Yebamot 14, 1) fin: ''Si l’homme primitivement sain devient sourd-muet, ou faible d’esprit, il ne peut plus jamais répudier sa femme (son acte n’aurait pas de valeur légale)''; mais pourquoi n’écrirait-il pas cet acte (selon l’avis précité de R. Simon b. Gamliel), sauf confirmation de son écriture par le contreseing d’autres témoins? C’est qu’il peut s’agir là du cas où l’homme ne sait pas écrire (il n’y a donc rien à conclure de là). -Mais, objecta R. Aba b. Mamal, l’enseignement suivant ne s’oppose-t-il pas à l’avis de R. Simon? ''Si quelqu’un, est-il dit, a écrit de sa propre main l’ordre au greffier de rédiger l’acte de divorce, puis a donné l’ordre écrit aux témoins de contresigner, malgré ces divers écrits, ainsi que les attestations et la remise réitérée, l’acte reste sans valeur'' (N’en résulte-t-il pas que l’ordre écrit est insignifiant et qu’il doit être verbal)? R. Yossé répond: il suffit de lire la fin de ce même enseignement pour voir qu’il n’y a pas de contraction; cette fin dit: ''l’acte sera nul aussi longtemps que l’on n’aura pas entendu la voix du mari dire au scribe de rédiger l’acte et aux témoins de le signer (259)Cf Froenkel, Mabô, etc, fol 133b''. Or, cette audition de voix en réalité n’est pas exigible d’une façon absolue, puisque (aux termes de notre Mishna) on peut ''incliner la tête en signe d’assentiment''; de même donc que l’audition n’est pas indispensable, l’avis au sujet de l’écriture n’est pas absolu (et il peut suffire d’avoir écrit soi-même). -Non, dit R. Mena, le commencement de la Mishna est absolue (et l’écriture ne suffit pas); mais l‘audition de la voix équivaut à l’inclinaison de tête comme assentiment
Pnei Moshe non traduit
חלוקין על השונה הזה גרסינן. וכן הוא בתרומות חלוקין חביריו על רשב''ג בזה:
אמרין. קושיא היא והא מתני' בהדיא פליגא עליה דקתני בפ' חרש נתחרש אינו מוציא עולמית ואמאי ויכתוב ויקיימו אחרים כתב ידו:
קיימיניה. ממתני' לא קשיא דהתם איכא לאוקמי בשאינו יודע לכתוב מיירי:
והא מתני' פליגא. ואכתי האי ברייתא פליגא על דרשב''ג דשמעינן מינה דכתב ידו לאו כלום הוא:
הרי שכתב בכתב ידו אמר לסופר וכתב. כלומר שבכתב ידו ציוה לסופר כתוב ולעדים חתומו ה''ז אינו כלום אלמא כתב ידו לא מהני שצריך שיאמר בעצמו לסופר כתוב ולעדים חתומו וקשיא על דרשב''ג דאמר דאיכא תקנתא בחרש בכתב ידו:
אמור דבתרה ולית הדא פליגא. כלומר ע''כ האי ברייתא לאו דוקא היא דהא קתני התם בסופו אינו גט עד שישמעו את קולו שיאמר לסופר כתוב ולעדים חתומו וקשיא סוף דבר עד שישמעו את קולו בתמיה ולא אפילו הרכין בראשו מהני כדקתני במתניתין גבי נשתתק דהרכנת הראש מהני:
ואת אמר לית כן אוף הכא לית כן גרסינן וכן הוא בתרומות. כלומר ועל כרחך דאמר' עד שישמעו את קולו לאו דוקא וה''נ הא דקתני כתב בכתב ידו משבשתא היא דכתב ידו מהני:
א''ר מנא אית כן. לעולם האי ברייתא דוקא היא ומהרכנת הראש לא קשיא דהיא שמיעת הקול היא הרכנת הראש ועד שישמעו את קולו דקאמר הרכנת הראש נמי בכלל דחדא היא כדקתני במתניתין אבל לעולם כתיבת יד לא מהני ופליגא אדרשב''ג:
רִבִּי זְעִירָא בְּעָא מִינֵּיהּ דְּרִבִּי מָנָא. כְּמַה דְּתֵימַר. עַד שֶׁיָּֽרְכִין בְּרֹאשׁוֹ שָׁלֹשׁ פְעָמִים. אָמַר לֵיהּ. לִשְׁמִיעַת הַקּוֹל פַּעַם אַחַת. לְהַרְכָּנַת הָרֹאשׁ שְׁלֹשָׁה פְעָמִים. וְדִכְווָתָהּ עַד שֶׁיִּשְׁמְעוּ אֶת קוֹלוֹ שְׁלֹשָׁה פְעָמִים.
Traduction
. R. Zeira demanda à R. Mena: est-ce qu’à l’instar de l’exigence exprimée dans notre Mishna, que le mari devra incliner 3 fois la tête (pour la validité de l’acte), il faudra aussi (pour l’homme ordinaire) l’avoir entendu 3 fois? -Non, répliqua R. Mena, il subsiste une inégalité entre ces deux modes d’assentiment, en ce qu’il suffit d’une audition, tandis qu’il faut 3 inclinaisons.
Pnei Moshe non traduit
כמה דתימר עד שירכין בראשו ג' פעמי' ודכוותה. נמי נימא בשמיע' הקול צריך ג''פ דהא לדידך הרכנת הראש הוי כשמיעת הקול:
לשמיעת הקול פעם אחת. הא לא קשיא דאע''ג דאמרינן הרכנת הראש מהני כשמיעת הקול מ''מ לא לגמרן דמיין להדדי דלשמיעת הקול סגי בפעם אחת אבל להרכנת הראש לא הוי סימן הניכר עד ג' פעמים:
אָמַר רִבִּי יוּדָן. בְּאוֹמֵר. כָּךְ וְכָךְ עָשִׂיתִי. בְּרַם הָכָא בְּאוֹמֵר. כָּךְ וְכָךְ עֲשׂוּ. רִבִּי בִּנְיָמִין בַּר לֵוִי בָּעֵי. מַה אֲנָן קַייָמִין. אִם יֵשׁ בּוֹ דַעַת לָבֹא יֵשׁ בּוֹ דַּעַת לְשֶׁעָבַר. אֵין בּוֹ דַעַת לָבֹא. אָמַר רִבִּי אַבָּא מָרִי. בְּחֵרֵשׁ אֲנָן קַייָמִין. וְאֵין שְׁלִיחוּת לְחֵרֵשׁ. רִבִּי יוֹסֵי בֵּירִבִּי בּוּן אָמַר. בְּבָרִיא אֲנָן קַייָמִין. לָמָּה אֵינוֹ גֵט. אֲנִי אוֹמֵר. מִתְעַסֵּק בִשְׁטָרוֹתָיו. וְתַנֵּי כֵן. בְּמַה דְבָרִים אֲמוּרִים. בִּזְמָן שֶׁנִּשְׁתַּתֶּק מִתּוֹךְ בּוּרְייוֹ. אֲבָל אִם נִשְׁתַּתֵּק מִתּוֹךְ חוֹלְייוֹ דַּייוֹ פַּעַם אַחַת.
Traduction
R. Judan explique ainsi (pourquoi il n’y pas d’objection à tirer de là selon R. Simon b. Gamliel): dans le dernier enseignement, on déclare l’acte nul et sans valeur, parce qu’il s’agit du cas où le mari a dit: ''j’ai agi ainsi'' (au passé); R. Simon, au contraire, parle du cas où le mari prescrit ''d’agir ainsi'' (à l’avenir). -Mais, objecta R. Benjamin b. Levi, si l’homme a de l’intelligence pour le passé, il en a aussi pour l’avenir; et s’il n’en a pas pour le passé, il ne doit pas non plus en avoir pour l’avenir? -Il s’agit là, répond R. Aba-Maré, d’un sourd, lequel n’a pas la faculté de transmettre des ordres. Selon R. Yossé b. Aboun, il s’agit d’un homme sain (et comme tel, il devrait parler, non écrire, pour que l’acte soit valable). -Mais alors, vu l’état de santé de l’homme, pourquoi son acte n’est-il pas valable? -Parce qu’il est à craindre que l’homme l’ait rédigé sous la préoccupation d’autres écrits (sans y penser; aussi, faut-il plus tard, lorsque l’homme devient sourd, exiger 3 fois le signe d’assentiment). En effet, il y a une barayeta à l’appui de cet avis: il est vrai, y est-il dit, que 3 assentiments sont exigibles, lorsqu’on a perdu la faculté de parler après l’avoir eue (subitement); mais si c’est l’effet d’une maladie, un seul signe suffit
Pnei Moshe non traduit
אמר רבי יודן תמן באומר גרסינן וכן הוא בתרומות. והתם קאי דלעיל מינה מקשי מגיטין לתרומות וקאמר רבי יודן שאני תרומות דהתם הסימן על שלעבר הוא כך וכך עשיתי ולא מהני הרכנת הראש ברם הכא בגיטין להבא הוא כך וכך עשו ומהני:
רבי בנימן בר לוי בעי על זה דמה אנן קיימין ממ''נ אם יש בו דעת כו' דמאי שנא לשעבר מלהבא אלא לא שנא:
בחרש אנן קיימין. על מתניתין קאי הא דקתני נשתתק בודקין אותו ג' פעמים אפילו היה חרש שאינו שומע מתחילה ונשתתק מהני גביה בדיקה:
ואין שליחות לחרש. כלומר וכי אין שליחות נמי לחרש בכה''ג דס''ל חרש מוציא ברמיזה:
רבי יוסי ברבי בון אמר בבריא. שנשתתק אנן קיימין אבל בחרש לא מהני רמיזה:
למה אינו גט. עד שיבדקו אותו ג' פעמים שאני אומר מתעסק בשטרותיו היה הואיל ובריא היה מקודם ואפשר שזה זמן מועט שמתעסק בשטרות אחרים היה ועל זה כוונתו כשהרכין בראשו והילכך בודקין אותו ג' פעמים עד שיבינו כוונתו דלשם גט הוא:
ותני. בברייתא כן בד''א דצריך ג' פעמים:
דיו פעם אחת. דאין כאן חשש שמתעסק בשטרותיו היה שהרי חולה היה. ובתוספתא פ''ה גריס היה חולה ומשותק בודקין אותו ג''פ:
Textes partiellement reproduits, avec autorisation, et modifications, depuis les sites de Torat Emet Online et de Sefaria.
Traduction du Tanakh du Rabbinat depuis le site Wiki source